Petek Hava Almaya Devam Ediyorsa: Tesisat Kaynaklı Olası Sorunlar
Soğuk havalarla birlikte ısıtma sistemini devreye alan kullanıcıların en sık karşılaştığı sorunlardan biri, peteklerin yetersiz ısınmasıdır. Çoğu durumda bu, peteklerde biriken havadan kaynaklanır ve hava tahliyesi yapıldığında geçici olarak çözülür. Ancak hava tahliyesinden birkaç gün veya bir-iki hafta sonra aynı sorunla yeniden karşılaşılıyorsa, problem yalnızca petekte değil tüm tesisat sisteminde aranmalıdır. Sürekli hava alma ihtiyacı, sistemin sızdırmazlığında veya genleşme dinamiklerinde bir bozukluk olduğunun en net işaretidir. Bu yazıda peteklerin defalarca hava almasının ardındaki tesisat kaynaklı nedenleri, kontrol yöntemlerini ve kalıcı çözüm yollarını detaylıca ele alıyoruz.
Tesisatta Hava Neden Birikir?
Kapalı devre ısıtma sistemleri, ideal koşullarda dış ortamla hava alışverişi yapmayacak şekilde tasarlanır. Sistem ilk dolduğunda var olan hava, normal pürjör işlemleriyle dışarı atılır ve sonrasında yeni hava girişi olmaması beklenir. Buna rağmen pek çok tesisatta hava sürekli olarak yeniden birikir. Bunun temelinde mikro sızıntılar, basınç dengesizliği ve suyun çözünmüş gaz içeriği yatar. Sistemin doğal çalışma sürecinde su ısındığında içinde çözünmüş bulunan gazlar açığa çıkar; bu gazlar normalde pürjör tarafından tahliye edilir. Ancak hava sürekli yeniden birikiyorsa devreye dışsal etkenler giriyor demektir.
Sirkülasyon Pompasından Hava Emişi
Tesisatta sürekli hava birikmesinin en sık görülen nedenlerinden biri, kombi içindeki sirkülasyon pompasının çalışma sırasında dışarıdan hava çekmesidir. Pompa salmastrasının yıpranması, contasının yorgunluğa uğraması veya bağlantı somunlarının gevşemesi durumunda pompa, basınç farkı nedeniyle ortamdan hava emer. Bu hava sistem içinde dolaşır ve en yüksek noktaya ulaştığında orada birikir.
Pompa Kaynaklı Hava Emiş Belirtileri
Pompadan hava emildiğinde sistemde tipik bir çağıltı sesi duyulur. Bu ses sürekli değil, periyodik olarak ortaya çıkar. Aynı zamanda pompa çalışırken kombiden gelen titreşim ve mekanik gürültü artar. Hava emişi devam ettiği sürece pürjör işlemleri yetersiz kalır ve birkaç gün içinde aynı sorunla yeniden karşılaşılır.
Çözüm Yaklaşımı
Bu durumda pompa salmastrası ve bağlantı contaları orijinal yedek parçalarla yenilenmelidir. Müdahale, kombi içine yapıldığı için yetkili teknik servis tarafından gerçekleştirilmelidir. Orijinal olmayan parça kullanımı, hava emişini geçici olarak azaltsa bile kısa sürede sorunu yeniden ortaya çıkarır.
Otomatik Pürjör Arızası
Kombi içinde ve kolektörlerde bulunan otomatik hava pürjörleri, sistemde biriken havayı dışarı atar. Ancak bu elemanların ters yönde de çalışabilme riski vardır. İçinde kireç biriktiren ya da yayı zayıflayan bir pürjör, atması gereken havayı atamadığı gibi negatif basınç durumunda ortamdan hava emebilir. Bu durum özellikle gece sistemin çalışmadığı saatlerde ortaya çıkar.
Pürjör Sağlık Kontrolü
Pürjörün üst kapağı dikkatlice gevşetilir ve içinden su gelip gelmediği kontrol edilir. Eğer su yerine sürekli hava geliyorsa pürjör görevini yapamıyor demektir. Aynı zamanda pürjör çevresinde kireçlenme veya yeşil-beyaz tortu birikimi varsa, eleman değişim zamanı gelmiş demektir.
Genleşme Tankı Sorunu
Genleşme tankının görevi, sistemde sıcaklıkla artan suyun hacmini emerek basıncı dengelemektir. Tankın içindeki hava yastığı zamanla azaldığında, basınç dengesi bozulur ve sistem soğuduğunda negatif basınç oluşur. Bu negatif basınç, en zayıf noktalardan, özellikle pürjör ve contalardan dış havayı içeri çekebilir.
Genleşme Tankı Yetersizliği Belirtileri
Sistem ısındığında basıncın 3 bara kadar yükselmesi, soğuduğunda ise 0.5 barın altına düşmesi tipik bir genleşme tankı sorunu işaretidir. Aynı zamanda emniyet ventilinden sürekli su damlaması ve peteklerde sürekli hava birikimi bu tabloyu tamamlar.
Çözüm Süreci
Genleşme tankının iç hava basıncı, kombi devre dışıyken manometre yardımıyla ölçülür. Standart değer 0.8 bar civarındadır. Tank basıncı düşükse hava takviyesi yapılır; eğer membran patlamışsa tankın komple değişimi gerekir. Bu işlem, kombi yetkili servisleri tarafından gerçekleştirilmelidir.
Tesisat Hattındaki Mikro Sızıntılar
Sızıntı yalnızca su kaybı olarak değil, hava girişi olarak da kendini gösterebilir. Özellikle sistem soğuduğunda iç basınç negatife düştüğünde, bağlantı noktalarındaki gevşek conta veya rakorlardan içeri hava emilir. Sıcak suyun geçişi sırasında ise aynı noktalardan dışarı su sızar. Bu çift yönlü sızıntı, tesisat sisteminde fark edilmesi en güç sorunlardan biridir.
Mikro Sızıntı Tespiti
Tüm vana ve rakor noktalarına kuru bez sarılarak 24-48 saat beklenir. Bezde nem oluşumu varsa o nokta sızıntılıdır. Aynı zamanda boruların duvardan çıkış noktaları, kolektör kutusu ve kombi altındaki bağlantılar dikkatlice gözlemlenir. Kireç ya da pas izi bulunan yerler geçmiş veya aktif sızıntıların kanıtıdır.
Conta ve Rakor Yenileme
Tespit edilen sızıntı noktalarında contalar yenilenir, rakorlar uygun şekilde sıkılır. Aşırı sıkma yerine standart tork değerinde sıkmak önemlidir. Yenileme sırasında orijinal kalitede conta ve teflon bant kullanımı, uzun ömürlü çözüm için kritiktir. VitrA Artema sistemleri için orijinal yedek conta ve aksesuar gereksinimlerinizi, Mersin yetkili servisi olarak Türkiye’nin tüm illerine kargo ile ulaştırıyoruz.
Yanlış Kurulmuş Tesisat Eğimi
Bazı tesisatlarda hava sürekli birikmesinin nedeni, sistemin kuruluşundan kaynaklanır. Borular yatay düzlemde değil, hava cebine izin verecek şekilde dalgalı kurulduğunda, hava cepleri oluşur. Bu cepler her zaman aynı bölgede hava birikmesine neden olur ve pürjör işlemleri kalıcı çözüm sunamaz.
Hava Cebi Belirtileri
Aynı petek sürekli hava alıyor ve diğerleri normal çalışıyorsa, sorun büyük olasılıkla o petek bağlantısında bulunan hava cebidir. Bağlantı borularının pozitif eğimle döşenmediği bu durumlarda, ek bir pürjör yerleştirilmesi veya boru güzergahının yenilenmesi gerekebilir.
Kalıcı Çözüm
Hava cebinin oluştuğu noktanın en yüksek seviyesine manuel veya otomatik pürjör eklenmesi etkili bir yöntemdir. Bu işlem boruyu kesip ek elemanı bağlamayı gerektirdiği için tesisatçı desteğiyle yapılmalıdır.
Yanlış Su Takviyesi Yöntemi
Pek çok kullanıcı, basınç düştüğünde sisteme su eklemek için doldurma vanasını uzun süre açık tutar. Bu yöntem, taze suyun sisteme oksijen ve gaz taşımasına neden olur. Tesisat içinde bu çözünmüş gazlar zamanla açığa çıkar ve hava birikimine yol açar. Doğru yöntem, doldurma vanasını kısa aralıklarla açıp ihtiyaç kadar su almak ve ardından sistemden tam hava tahliyesi yapmaktır.
Doğru Doldurma Tekniği
Sistem soğukken doldurma vanası açılır. Manometreden 1.2-1.5 bar değerine ulaşıldığında vana kapatılır. Ardından sırasıyla en yüksek noktadan başlanarak peteklerin pürjör vanaları açılıp tüm hava tahliye edilir. İşlem sonrasında manometre kontrol edilir, basınç düştüyse aynı yöntemle tekrar dolum yapılır.
Sürekli Hava Alma Sorununun Kalıcı Çözümü
Bu tablodan kalıcı şekilde kurtulmak için sistematik bir tanı yaklaşımı izlenmelidir. İlk adımda gözle muayene ve sızıntı testi yapılır. Ardından genleşme tankı basıncı ve emniyet ventili kontrol edilir. Pompa ve pürjör elemanlarının sağlık durumu değerlendirilir. Tüm bu kontroller olumsuz çıktığında bile sorun devam ediyorsa, sistemin tamamen boşaltılıp özel kimyasallarla yıkanması ve yeniden doldurulması düşünülebilir.
Sistemin yıkanması, içinde biriken çamur, kireç ve mikro tortuların atılmasını sağlar. Bu işlem hem hava birikim sorununu çözer hem de peteklerin verimini artırır. Yıkamadan sonra sisteme inhibitör katkısı ilave edilmesi, gelecekte oluşacak korozyon ve hava birikimini önler. Kalıcı çözüm için orijinal yedek parça kullanımı ve doğru servis seçimi belirleyici öneme sahiptir. VitrA Artema markalı banyo ve mutfak armatürleri için orijinal yedek parça ihtiyacınızı Mersin’deki yetkili servisimizden tüm Türkiye’ye ulaştırıyoruz; doğru tanı için tesisatçınızla iş birliği içinde çalışmanızı öneriyoruz.